عباس قديانى
120
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
ديوان از نظر او مىگذشت . در كشيكخانهء دولتخانه هر روز به عرايض مردم مىرسيد ، و مستوفيان و وزيران از او اخذ دستور مىكردند . اعتماد السلطنه محمد حسن خان ملقب به صنيع الدوله بعدا ملقب و معروف به اعتماد السلطنه از مقربين دربار ناصر الدين شاه و وزير انطباعات بوده و داراى تأليفات متعددى است كه دانشمندان ديگر هم در تنظيم آن دست داشتهاند . از جمله تأليفات او يكى مرآة البلدان است ( در جغرافياى بعضى از شهرها و ديهها و يك قسمت از تاريخ سلطنت ناصر الدين شاه ) ديگر مطلع الشمس ( در شرح بعضى راههاى خراسان ، آثار و انبيه و تاريخ مشهد و غيره ) و خيرات الحسان ( در شرح حال بزرگترين زنان مسلمان ) و كتاب المآثر و الآثار و منتظم ناصرى در تاريخ و چند كتاب ديگر . اعتمادزاده ، محمود ( به آذين ) نويسنده و مدير شوراى نويسندگان و مسئول هفتهنامهء « اتحاد مردم » و عضو كميتهء مركزى « حزب توده » . افتاليتو نخستين پادشاه يفتالى ( هياطله ) در 425 م . با لقب افتاليتو يا افتاليتوس به معنى رئيس ، تاج شاهى بر سرگذاشت . وى با دويست و پنجاه هزار سپاه از جيحون گذشته و به ايران حمله آورد . بهرام پنجم با لشكرى اندك در مرورود به او شبيخون زد و او را شكست داد و تاج او را به آتشكدهء آذرگشسب در شيز آذربايجان فرستاد . افراسياب در داستانهاى ملى ، پادشاهان توران ، پسر پشنگ از اعقاب تور ، كه جنگهاى طولانى و متعدد او به خونخواهى تور با ايرانيان مشهور است . افراسياب چلاوى آخرين پادشاه ملوك باوند . افراسياب لر 1 - اتابك افراسياب اول ، متوفى 695 ه . ق . فرمانرواى لر بزرگ و هشتمين اتابك از سلسلهء اتابكان لر بزرگ . 2 - افراسياب دوم ، ملقب به مظفر الدين ، فرمانرواى لر بزرگ و يازدهمين اتابك از سلسلهء اتابكان لر بزرگ . وى بعد از وفات يوسف شاه دوم لر به امارت لر بزرگ رسيد . افراسيابيان مازندران سلسلهاى از امراى محلى مازندران كه عدهاى از آنها از 750 ه . ق . تا حدود 909 ه . ق . باوجود توالى فتنهها ، در آن ولايت فرمانروايى داشتهاند . مؤسس اين سلسله ، افراسياب ابن كيا حسن ، سپهسالار فخر الدين حسن باوندى ( آخرين امير از شاخهء كينه خواريهء آل بويه باوند ) بوده است كه او را كشته و مازندران را به دست گرفت ، و بدين سبب اعقاب او را « كياهاى چولاب » يا چلابى يا افراسيابيان مازندران خوانند . وى در سال 760 ه . ق . به دست مريدان سيد قوام الدين مرعشى مقتول شد ، و بعد از او كيا فخر الدين چلابى امارت يافت و پس از وى كيا گشتاسپ به امارت رسيد تا آنكه اسكندر شيخى ، پسر افراسياب ابن كيا حسن كه